Doanh nghiệp nhà nước thực hiện thoái vốn và cổ phần hóa

| 15/08/2017

Theo như dự báo từ các chuyên gia kinh tế, trong năm 2017 – 2018 thoái vốn và cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước sẽ đạt mức khoảng 15 – 20 tỷ USD . Đây là xem là nững miếng bánh béo bở mà các nhà đầu tư nước ngoài đang nhòm ngó, điều này sẽ góp phần thức đẩy các thương vụ mua bán, sáp nhập (M&A) trong thời gian tới.

M&A chờ đợi vốn ngoại

Ông Jeffrey Pirie, Phó Tổng giám đốc Deloitte khu vực Đông Nam Á, cho hay hiện nay Deloitte tại Việt Nam đang “căng mình” để thực hiện việc tư vấn các thương vụ M&A. Tuy nhiên, các nguồn hàng được M&A phần lớn đến từ phía các doanh nghiệp (DN) chuẩn bị thực hiện thoái vốn hoặc sẽ thực hiện việc cổ phần hóa. Điều này cho thấy rằng khẩu vị của các nhà đầu tư nước ngoại đang đòi hỏi rất cao.

Theo nhận xét từ ông Jeffrey Pirie cho rằng, M&A có thể sẽ tạo ra sự thành công cho Việt Nam. Bởi vì với 28 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực M&A, ông nhận thấy tổng giá trị các thương vụ M&A trong khu vực Đông Nam Á khoảng 115 tỷ USD. Dĩ nhiên, con số này có thể thực sự cao hơn vì nhiều thông tin cho các thương vụ chưa thực hiện công bố. Riêng tại Việt Nam, thì con số này sẽ đạt 5,8 tỷ USD trong 2016.

“Con số này mặc dù vẫn còn khá nhỏ so với tổng giá trị các thương vụ được thực hiện tại khu vực Đông Nam Á nhưng so với dân số cũng như GDP của Việt Nam, đây thực sự là một con số cực kỳ ấn tượng. Và chắc chắn sẽ còn có sự thay đổi và phát triển về giá trị cũng như số lượng các thương vụ M&A trong thời gian sắp tới”.

Ông cũng khẳng định rằng, càng nhiều thương vụ M&A thì càng tốt cho sự phát triển cho nền kinh tế Việt Nam. “Đây chắc chắn sẽ là chất xúc tác, nhân tố quan trọng cho sự thay đổi ngày càng quan trọng cho Việt Nam”, ông Jeffrey Pirie chia sẻ.

Doanh nghiệp nhà nước thực hiện thoái vốn và cổ phần hóa

Tuy nhiên, bắt đầu từ đầu năm 2017 trở lại đây, các thương vụ M&A có phần hơi bị trầm lắng so với cùng kỳ năm trước. Đánh giá chung về vấn đề này, đại diện Deloitte ở Việt Nam cho rằng nguyên nhân mà nguồn vốn đầu tư nước ngoài vẫn đang chờ đợi những miếng bánh béo bở của các DN nhà nước đang chuẩn bị thực hiện thoái vốn và cổ phần hóa. Điều này rõ ràng, thị trường M&A hoàn toàn đang có sự phụ thuộc vào vốn ngoại.

Có thể thấy trong năm 2016, khi thị trường M&A của Việt Nam mới đạt được con số kỷ lục về giá trị (5,8 tỷ USD, mức cao nhất từ trước tới nay và tăng trưởng 11,92% so với năm 2015), thì các thương vụ có sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài đã chiếm tới 77% tổng giá trị.

Do đó, thị trường M&A chỉ thực sự bùng nổ khi có những nguồn hàng chất lượng được tung ra. Có như vậy, nền kinh tế của Việt Nam mới thực sự có sự đột phá và phát triển mạnh mẽ được.

“Khẩu vị đắt hàng” của nhà đầu tư ngoại

Theo dự báo thì sắp tới Việt Nam sẽ có nhiều nguồn hàng tiến hành thực hiện việc thoái vốn và cổ phần hóa, theo đó thị trường M&A sẽ chứng kiến nhiều thương vụ khủng. Đó chính là nguồn hàng đến từ phía Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh có vốn nhà nước (SCIC) khi mới đây, đơn vị này đã thực hiện công bố bán tiếp cổ phần của công ty sữa Vinamilk, dù số lượng chào bán đợt này chỉ mới có 48,3 triệu cổ phần.

Còn đối với Sabeco và Habeco, sắp tới thì 02 đơn vị này cũng sẽ thực hiện công tác thoái vốn nhưng chỉ có những đối tác, doanh nghiệp có vốn hàng chục ngàn tỷ đồng mới có thể thực hiện mua. Điều này đang làm các nhà đầu tư nước ngoài “thèm khát” và mong muốn trở thành đối tác chiến lược với các doanh nghiệp Việt Nam. Trong đó, có rất nhiều tên tuổi sáng giá như công ty Carlsberg, Breweries A/S, Carlton & United Breweries (CBU), VBL…

Theo đại diện công ty Deloitte tại Việt Nam, các nhà đầu tư nước ngoài có nhiều lợi thế hơn trong việc đưa ra những quyết định về đầu tư so với các công ty của Việt Nam. Hơn nữa, các công ty đa quốc gia và các quỹ đầu tư có rất nhiều kinh nghiệm trong việc thực hiện đầu tư thông qua M&A. Chính vì vậy, M&A luôn là một kênh đầu tư quan trọng đến từ nhà đầu tư nước ngoài, hơn là đầu tư trực tiếp.

Hiện nay, các ngành hàng được các nhà đầu tư nước ngoài ngắm đến nhiều nhất tại thị trường M&A chủ yếu là hàng tiêu dùng nhanh, bán lẻ, nhựa, bao bì, bất động sản, du lịch, logistic… Trong đó, các nhà đầu tư đến từ châu Á mong muốn tận hưởng nhiều “món ăn” sinh lời hơn cả.

Cụ thể, các nhà đầu tư Nhật Bản và Hàn Quốc có lĩnh vực đầu tư trải rộng, bao trùm gần như tất cả các ngành khác nhau, từ hàng tiêu dùng, dịch vụ tài chính, kết cấu hạ tầng đến chăm sóc sức khỏe… Các nhà đầu tư mới từ Thái Lan thường tập trung nhiều hơn vào lĩnh vực phân phối và bán lẻ, sản xuất vật liệu xây dựng và hóa chất.

Mỗi nhà đầu tư đều có một “khẩu vị” riêng trong việc đưa ra quyết định hợp tác đầu tư và cùng nhau phát triển, mở rộng thị trường, nâng cao năng lực sản xuất, giá trị của công ty… Tuy nhiên, cũng có rất nhiều các nhà đầu tư với mục đích thâu tóm đối thủ cạnh tranh; hay một số quỹ đầu tư có thiên hướng đầu tư tài chính nhằm chuyển nhượng để thu lời trong thời gian ngắn hạn…

Dù vậy, ở bất kỳ hình thức đầu tư nào, thì ông Jeffrey Pirie cho rằng Việt Nam có 03 việc cần làm trước để thị trường M&A có thể bùng nổ. Một là, Việt Nam cần thực thi đầy đủ những gì đã cam kết, không bảo hộ và đừng làm nản lòng các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Hai là, Việt Nam cần giảm bớt các quy định, các doanh nghiệp cần IPO nhiều hơn và dù đã lên sàn hay chưa, việc minh bạch các thông tin cần được chú trọng và tích cực hơn nữa. Ba là, cần chú ý đến các lĩnh vực đang được phát triển mạnh như tiêu dùng và công nghiệp. Đây cũng chính là những lĩnh vực mà tầng lớp trung lưu đang tập trung.

Thêm vào đó thì trong thời gian sắp tới, không chỉ có các doanh nghiệp nhà nước mà còn doanh nghiệp tư nhân cũng sẽ là đối tượng cho các thương vụ M&A, kể cả đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Tags:

Chuyên mục: đầu tư